Helene Afanasieff, wdowa po zmarłym w 2021 roku mężczyźnie, uczestniczyła w przedpremierowym otwarciu wraz z dziećmi i dziesiątkami innych gości, mówiąc: "Myślę, że była to najlepsza wystawa prac Paulo, jaką widziałam, ponieważ była kompletna ibardzo zadbana".
W 2020 roku ogłoszono, że Mendes da Rocha przekazał całe swoje archiwum do Casa da Arquitectura, co spotkało się z kontrowersjami w Brazylii, zaniepokojonymi dawnymi więzami kolonialnymi tych krajów. "USP (Uniwersytet w São Paulo), ludzie w Brazylii, byli bardzo urażeni" - powiedziała Helene. Według niej, kiedy Paulo został skonfrontowany z tymi kwestiami, odpowiedział: "Wiem, jak przechowywane są kolekcje na FAU-USP (Wydział Architektury i Urbanistyki, USP). Są one przechowywane w tubach na środku korytarza. Jestem pewien, że Portugalia dobrze się nimi zajmie".
Tymczasem Nuno Sampaio, dyrektor Casa da Arquitectura, stwierdził: "Mendes da Rocha wybrał Casa da Arquitectura ze względu na pracę, którą wykonujemy: nasza misja obejmuje wspieranie badań i szerzenie wiedzy o architekturze nie tylko wśród profesjonalistów, ale i szerszej publiczności".
Wystawa nosi tytuł "Geografie skonstruowane: Paulo Mendes da Rocha" i zostanie umieszczona w głównej galerii Casa. "Zdecydowaliśmy się pracować nad tematem geografii, mówiąc, że jest to pierwsza architektura. Kiedy człowiek przybywa do jakiegoś miejsca i decyduje się wszczepić tam swoje człowieczeństwo, swoje codzienne życie, swoją poezję, to jest to pierwsza architektura. Wszyscy jesteśmy w jakiś sposób architektami" - wyjaśniła współkuratorka wystawy Vanessa Grossman, która współpracowała z Jean-Louisem Cohenem.
"Przez całą swoją burzliwą karierę, naznaczoną dyktaturą, i mimo wszystko, udało mu się stworzyć projekty, które sięgały od prawdziwych eksperymentów domowych, takich jak dom, który stał się dla niego przestrzenią inwencji, po szkołę publiczną na obrzeżach São Paulo, gdzie rekreacja zyskała bardzo szeroki wymiar, ale także budynki mieszkalne i obiekty kulturalne" - wyjaśniła Grossman różnorodność prac zmarłego architekta.
Wystawy prezentują 138 oryginalnych rysunków i modeli, a także 8 nowych modeli i 10 filmów przedstawiających prezentowane projekty wyprodukowane na potrzeby wydarzenia. W sumie pokazanych zostanie 12 głównych projektów, od ich początków do obecnego stanu, od Butantã House (1964-1967) w São Paulo po takie jak National Coach Museum (2008-2015) w Lizbonie. Znajdują się tu również 44 oryginalne rysunki Flávio Motty dotyczące projektu Osaka Pavilion, który został ocenzurowany przez rząd Brazylii podczas dyktatury wojskowej w latach 1964-1985.
Prace Paulo Mendesa da Rocha są opisywane jako "bardzo surowe, bardzo szanujące ekonomię środków, ale bardzo poetyckie. Istniało napięcie między poetyckością a surowością, które przejawia się na przykład w pięknie rysunków" - mówi Grossman. "Myślę, że jest architektem bardzo związanym z językiem betonu, a później dużo eksperymentował z metalem, ale myślę, że jego praca wykracza poza kwestię materii i materialności. Myślę, że dla niego beton był szansą, był polem wynalazku, był polem technologicznym, które przyniosłoby infrastrukturę".
Współkurator nie zgadza się jednak, że beton jest najważniejszym elementem architektury Mendesa da Rocha. "Wielką substancją, która przewija się przez wystawę, jest tak naprawdę woda" - wyjaśnia - "woda jego dzieciństwa, jego ojca, który był inżynierem architektury morskiej, a on sam był bardzo naznaczony doświadczeniem portowym, ponieważ urodził się w Vitórii". Powszechność transportu drogowego w Brazylii spowodowała "zajęcie terytorium, które jest bardzo irracjonalne", argumentował Grossman. "Dlatego zawsze mówił o odwróceniu biegu katastrofy poprzez pojednanie między miastami i wodami. Niektórym trudno jest skojarzyć Paulo z ekologią, ale ta kwestia między kulturą a naturą jest naprawdę bardzo charakterystyczna dla jego myślenia, a jego budynki były, powiedzmy, krytycznym podejściem do świata ".
Vanessa Grossman podsumowała, podkreślając znaczenie zrozumienia jego pracy: "Każdy, kto tu przyjdzie i nie zna pracy Paulo Mendesa da Rocha, praktycznie odkryje historię Brazylii, historię bardzo zaangażowanego architekta, który był bardzo zakotwiczony w swoim przybranym mieście, São Paulo, mimo że pochodził z miasta portowego, jakim jest Vitória".
Star in the 2015 music video for the hit single “Headlights” by German musician, DJ and record producer Robin Schulz featuring American singer-songwriter Ilsey. Also a journalist.
![](/img/placeholder.png)