Er zijn twee woordenboekomschrijvingen van het woord 'luiaard' - de eerste: 'onwil om te werken, luiheid' - de tweede: 'een traag bewegend Amerikaans zoogdier dat ondersteboven aan de takken van bomen hangt met behulp van zijn lange ledematen en gehaakte klauwen'.
Wetenschappers weten nog steeds niet veel over deze wezens, die met een topsnelheid van 1 meter in 1,5 seconde de langzaamst bewegende zoogdieren op aarde zijn en voorkomen in de tropische regenwouden van Midden- en Zuid-Amerika. Hun traagheid werkt in hun voordeel omdat zij niet de aandacht trekken - zij kunnen onbeweeglijk lijken en gaan zeer goed op in hun omgeving.
Hun vacht is dof van kleur en de grovere buitenste vacht zorgt voor camouflage. De vacht groeit in de tegenovergestelde richting van die van elk ander zoogdier - hij scheidt zich bij de buik en wijst naar hun rug naar een gebied dat de "druippunt" wordt genoemd en waar de regen weg kan vallen. Vreemd genoeg bevat hun pels microscheurtjes die vocht vasthouden voor meer dan 80 verschillende soorten algen en schimmels, waardoor hun pels na verloop van tijd groen wordt en hen helpt op te gaan in het bladerdak van het regenwoud, waarbij de luiaard een ecosysteem in het klein wordt. Net zoals het bos een thuis is voor luiaards, is elke luiaard een thuis voor een wederzijds voordelige verscheidenheid van planten en dieren.
Rondhangen in bomen heeft enkele nadelen - vrouwtjes moeten naar lagere niveaus om te bevallen - nog steeds ondersteboven - zodat de baby niet ver kan vallen. Ze gaan ook naar de grond om te poepen - dat doen ze niet vaak (misschien één keer per week) en dat is het enige moment dat ze rechtop staan - en natuurlijk gaat dat proces langzaam, waardoor ze kwetsbaar zijn voor roofdieren.
Het woord "luiaard" komt van het woord slouthe of slewthe, dat indolentie, luiheid, traagheid of loomheid betekent, en heeft ertoe geleid dat luiaards eeuwenlang werden gestereotypeerd als wezens met een gebrek aan motivatie. Een naturalist in 1749 zei dat hun domheid en traagheid resulteerden in een verknipte bouw; dat ze de laagste vorm van bestaan waren, en dat nog een gebrek hun leven onmogelijk zou hebben gemaakt. Nogal hard vond ik.
Sloth on a tree
Een triest feit is dat twee van de zes soorten luiaards hoog op de lijst van bedreigde dieren staan. De dwergluiaard is 'ernstig bedreigd' en de manenluiaard wordt als 'kwetsbaar' beschouwd, blijkbaar als gevolg van de aantasting van hun habitat, waardoor ze moeilijk kunnen overleven. Het schijnt dat er nog minder dan 100 dwergluiaards over zijn in de wereld. Verstedelijking berooft hen van hun natuurlijke habitat, en in Costa Rica worden velen geëlektrocuteerd door aan bovenleidingen te slingeren waar vroeger hun bos was.
De maag van een luiaard heeft vier kamers, dezelfde als die van een koe, en het gedeeltelijk verteerde voedsel dat erin zit, kan tot 37% van zijn lichaamsgewicht uitmaken. Bovendien loopt zijn slokdarm niet in een rechte lijn van mond tot maag, maar heeft hij een lus, waardoor de luiaard ondersteboven kan eten zonder dat de zwaartekracht het voedsel weer naar buiten trekt - wat ook braken voorkomt.
Sloth
Nog een feit - Tweevingerige luiaards hebben 46 ribben - meer dan enig ander zoogdier. Ter vergelijking, mensen hebben er 24, en walvissen slechts 18. Deze extra ribben helpen hun maag te ondersteunen wanneer ze ondersteboven hangen, en zijn zeer flexibel, waardoor ze moeilijk te breken zijn. Het is bekend dat luiaards een val van bijna 30 meter hoogte in het bladerdak van het regenwoud overleefden.
Zowel de drievingerige als de tweevingerige luiaards van vandaag zijn geëvolueerd van de reuzengrondluiaards, waarvan er meer dan 80 verschillende soorten zouden hebben bestaan, en hoewel ze niet nauw aan elkaar verwant zijn, zijn ze voorbeelden van convergente evolutie, waarbij verschillende dieren gelijkaardige eigenschappen ontwikkelen om zich aan hun omgeving aan te passen.
De grootste was de Megatherium, die evenveel woog als een olifant en meer dan 6 meter hoog was. In Brazilië zijn verschillende kolossale holennetwerken van luiaards ontdekt, waarvan de grootste meer dan 2.000 meter lang is en waarschijnlijk door vele generaties uitgestorven luiaards werd uitgegraven. Reuzenluiaards waren bedekt met beenderige pantserplaten, zoals gordeldieren, terwijl andere zich aanpasten aan het zeeleven en in de oceaan leefden.
Marilyn writes regularly for The Portugal News, and has lived in the Algarve for some years. A dog-lover, she has lived in Ireland, UK, Bermuda and the Isle of Man.
![](/img/placeholder.png)